@mathesis.online 3. Σε 1’ – Γλώσσα 2021 – Θέμα Γ – Βρείτε μας στο διαδίκτυο: 👉 https://mathesis.online/ 👉 https://www.instagram.com/mathesis.online/ 👉 https://www.facebook.com/mathesis.online/ 👉 https://www.tiktok.com/@mathesis.online 👉 https://www.youtube.com/@mathesis.online 👉 https://www.facebook.com/dipervo/ Ενδεικτική απάντηση θέματος Ένα φαντασιακό και δραματοποιημένο ταξίδι στον αστερισμό του Σείριου με μπόλικο ανθρωπομορφισμό είναι το ποίημα. Το ποιητικό υποκείμενο, αξιοποιώντας το παιδικό προσωπείο, στηλιτεύει τον ξεπεσμό του ανθρώπινου πολιτισμού. Με απόλυτη αντίθεση μεταξύ σειριακού και γήινου στήνεται από την αρχή το σκηνικό: «ποτέ δε βάλαν έγνοια στην καρδιά | δεν είδανε πολέμους και θανάτους … γαλάζια τους ποδιά | φοράν τις Κυριακές τα γιορτινά τους» (εικόνες). Από τον Σείριο η εικόνα της γης είναι ειδυλλιακή: «σα φτερό θαλασσινό … φαίνεται καράβι μακρινό» (παρομοιώσεις). Αλλά στον διάλογο δασκάλου-παιδιών αποκαλύπτεται η πικρή αλήθεια: η γη είναι «του σύμπαντος αρρώστια και πληγή» (μεταφορές). Στις διευκρινίσεις (μετά τη διπλή τελεία) η αγωνιστική ανάγκη των γήινων για έναν καλύτερο κόσμο («εκεί τραγούδια λένε, γράφουν στίχους … κεντάνε με συνθήματα τους τοίχους»: εικόνες και μεταφορά) οδηγείται στο ανέφικτο όνειρο: «ακούραστοι του ονείρου κυνηγοί» (υπερβολή, μεταφορά και υπερβατό). Ως αποτέλεσμα, θλίψη και απογοήτευση κατακλύζουν τα παιδιά («δακρύσαν τα παιδιά»: εικόνα) που «βάλαν από εκείνη τη βραδιά | μιαν έγνοια στη μικρούλα τους καρδιά» (σχήμα κύκλου), σύμβολο αγνότητας και τελευταία ελπίδα για τον ξεπεσμένο άνθρωπο. Για το δεύτερο ερώτημα, να τονίσουμε ότι η ζωή στον Σείριο αποτελεί μια ποιητική ουτοπία, ένα ανέφικτο ιδανικό, για το οποίο βέβαια κάθε άνθρωπος, ατομικά και συλλογικά, μπορεί και οφείλει να αγωνίζεται. Σκοπός όμως δεν είναι το ανέφικτο. Σκοπός είναι να κάνουμε τον κόσμο μας λίγο ανθρωπινότερο. Ιδιαίτερα από τη στιγμή που η πρόοδος της επιστήμης και της τεχνολογίας αφήνει περιθώρια για τη βελτίωση της ζωής εκατομμυρίων ανθρώπων. Μέσα από έναν αγώνα συνεχή και ατέρμονο. Αυτός ο αγώνας μπορεί να χαρίσει τη μεγαλύτερη ικανοποίηση στα ενεργά του υποκείμενα.
Στον Σείριο
Στον Σείριο υπάρχουνε παιδιά
ποτέ δε βάλαν έγνοια στην καρδιά
δεν είδανε πολέμους και θανάτους
και πάνω απ’ τη γαλάζια τους ποδιά
φοράν τις Κυριακές τα γιορτινά τους.
Τις νύχτες που κοιτάν τον ουρανό
έν’ άστρο σα φτερό θαλασσινό
παράξενα παιδεύει το μυαλό τους
τους φαίνεται καράβι μακρινό
και πάνε και ρωτάν τον δάσκαλό τους.
Αυτή, τους λέει, παιδιά μου είναι η γη,
του σύμπαντος αρρώστια και πληγή:
εκεί τραγούδια λένε, γράφουν στίχους,
κι ακούραστοι του ονείρου κυνηγοί
κεντάνε με συνθήματα τους τοίχους.
Στον Σείριο δακρύσαν τα παιδιά
και βάλαν από εκείνη τη βραδιά
μιαν έγνοια στη μικρούλα τους καρδιά.
* Σείριος: το όνομα ενός φωτεινού αστεριού
Νίκος Γκάτσος, Κείμενα της νεώτερης λογοτεχνίας (και απόψεις για την ποίηση), Γ. Σπανός κ.ά, 1987
Γ. Γιατί, κατά τη γνώμη σας, «Στον Σείριο δακρύσαν τα παιδιά και βάλαν από εκείνη τη βραδιά μιαν έγνοια στη μικρούλα τους καρδιά»; Να απαντήσετε, αξιοποιώντας τρεις (3) διαφορετικούς κειμενικούς δείκτες του ποιήματος. Θα ήσαστε ικανοποιημένοι/ες ή δυσαρεστημένοι/ες, αν ζούσατε, όπως τα παιδιά στον Σείριο και γιατί; (150-200 λέξεις)
Ενδεικτική απάντηση θέματος
Ένα φαντασιακό και δραματοποιημένο ταξίδι στον αστερισμό του Σείριου με μπόλικο ανθρωπομορφισμό είναι το ποίημα. Το ποιητικό υποκείμενο, αξιοποιώντας το παιδικό προσωπείο, στηλιτεύει τον ξεπεσμό του ανθρώπινου πολιτισμού.
Με απόλυτη αντίθεση μεταξύ σειριακού και γήινου στήνεται από την αρχή το σκηνικό: «ποτέ δε βάλαν έγνοια στην καρδιά | δεν είδανε πολέμους και θανάτους … γαλάζια τους ποδιά | φοράν τις Κυριακές τα γιορτινά τους» (εικόνες). Από τον Σείριο η εικόνα της γης είναι ειδυλλιακή: «σα φτερό θαλασσινό … φαίνεται καράβι μακρινό» (παρομοιώσεις). Αλλά στον διάλογο δασκάλου-παιδιών αποκαλύπτεται η πικρή αλήθεια: η γη είναι «του σύμπαντος αρρώστια και πληγή» (μεταφορές). Στις διευκρινίσεις (μετά τη διπλή τελεία) η αγωνιστική ανάγκη των γήινων για έναν καλύτερο κόσμο («εκεί τραγούδια λένε, γράφουν στίχους … κεντάνε με συνθήματα τους τοίχους»: εικόνες και μεταφορά) οδηγείται στο ανέφικτο όνειρο: «ακούραστοι του ονείρου κυνηγοί» (υπερβολή, μεταφορά και υπερβατό). Ως αποτέλεσμα, θλίψη και απογοήτευση κατακλύζουν τα παιδιά («δακρύσαν τα παιδιά»: εικόνα) που «βάλαν από εκείνη τη βραδιά | μιαν έγνοια στη μικρούλα τους καρδιά» (σχήμα κύκλου), σύμβολο αγνότητας και τελευταία ελπίδα για τον ξεπεσμένο άνθρωπο.
Για το δεύτερο ερώτημα, να τονίσουμε ότι η ζωή στον Σείριο αποτελεί μια ποιητική ουτοπία, ένα ανέφικτο ιδανικό, για το οποίο βέβαια κάθε άνθρωπος, ατομικά και συλλογικά, μπορεί και οφείλει να αγωνίζεται. Σκοπός όμως δεν είναι το ανέφικτο. Σκοπός είναι να κάνουμε τον κόσμο μας λίγο ανθρωπινότερο. Ιδιαίτερα από τη στιγμή που η πρόοδος της επιστήμης και της τεχνολογίας αφήνει περιθώρια για τη βελτίωση της ζωής εκατομμυρίων ανθρώπων. Μέσα από έναν αγώνα συνεχή και ατέρμονο. Αυτός ο αγώνας μπορεί να χαρίσει τη μεγαλύτερη ικανοποίηση στα ενεργά του υποκείμενα.